Nierównomierne nawożenie płynne może prowadzić do powstawania pasów o różnej intensywności wzrostu roślin. Problem pojawia się nawet wtedy, gdy opryskiwacz utrzymuje stałą prędkość, a komputer wskazuje właściwą dawkę nawozu na hektar. Przyczyną bywają różnice ciśnienia, niedrożne przewody lub nieprawidłowo dobrane końcówki. Dlaczego poszczególne sekcje belki mogą podawać różne ilości RSM i jak ustalić źródło nieprawidłowości?
Dlaczego ciśnienie różni się pomiędzy sekcjami belki?
Każda sekcja belki otrzymuje nawóz przez oddzielne przewody i zawory. Jeżeli instalacja stawia różny opór przepływającej cieczy, ciśnienie przy końcówkach może odbiegać od wartości wskazywanej przez główny manometr.
Najczęstsze przyczyny takich różnic to zbyt mała średnica przewodów, częściowo zamknięte zawory, zagięte węże oraz zanieczyszczone filtry sekcyjne. Znaczenie ma również długość przewodów doprowadzających nawóz.
Spadek ciśnienia zmniejsza wydatek końcówek, ponieważ ilość wypływającej cieczy zależy od ciśnienia roboczego. Dlatego pomiar wykonany wyłącznie przy pompie nie wystarcza do oceny równomierności nawożenia.
Jak osady nawozu wpływają na dawkowanie RSM?
Roztwór saletrzano-mocznikowy może pozostawiać osady, szczególnie gdy temperatura spada i dochodzi do krystalizacji składników nawozu. Kryształy oraz inne zanieczyszczenia mogą ograniczać przepływ przez filtry, kryzy dozujące i otwory wylotowe.
Jeżeli osady gromadzą się tylko w jednej części instalacji, poszczególne sekcje zaczynają podawać odmienne ilości nawozu.
Problem nasila się po dłuższych przestojach oraz wtedy, gdy operator nie przepłukuje instalacji po zakończeniu nawożenia. Regularne czyszczenie filtrów i przewodów ogranicza ryzyko takich nieprawidłowości.
Czy zużyte końcówki rozlewowe powodują różnice w dawkowaniu?
Stan końcówek bezpośrednio wpływa na ilość podawanego nawozu. Stopniowe zużywanie kryzy dozującej może zwiększać wydatek cieczy, nawet jeśli ciśnienie pozostaje niezmienione.
Dlatego końcówki rozlewowe powinny mieć jednakowy rozmiar i charakterystykę przepływu na całej belce, jeżeli pracują przy takim samym rozstawie i mają realizować identyczną dawkę.
W przypadku nawożenia RSM stosuje się między innymi pięciootworowe końcówki KR5 i KR5C. Rozdzielają one ciecz na pięć strumieni, które tworzą bardzo grube krople. Wersja KR5C ma ceramiczną kryzę dozującą o wysokiej odporności na ścieranie.
Mieszanie końcówek o różnych wydatkach lub stosowanie części o nierównomiernym stopniu zużycia może prowadzić do różnic w nawożeniu.
Czy gęstość nawozu wpływa na ustawienia opryskiwacza?
RSM ma większą gęstość niż woda, dlatego przy jednakowym ciśnieniu wydatek objętościowy końcówki jest mniejszy niż podczas przepływu wody.
Podczas kalibracji trzeba uwzględnić gęstość stosowanego roztworu. Pominięcie odpowiedniej korekty powoduje błędy w dawkowaniu na całej szerokości belki.
Sama gęstość nawozu nie wyjaśnia jednak różnic pomiędzy sekcjami. Jeżeli każda otrzymuje ten sam roztwór, należy szukać przyczyny przede wszystkim w instalacji i końcówkach.
Jak sprawdzić równomierność podawania nawozu?
Kontrolę najlepiej rozpocząć od pomiaru ciśnienia przy końcówkach w różnych sekcjach belki. Następnie należy sprawdzić ich wydatek przy jednakowym ciśnieniu, zbierając ciecz przez określony czas do naczyń pomiarowych.
Test można przeprowadzić wodą, uwzględniając później korektę wynikającą z gęstości nawozu. Trzeba również sprawdzić filtry, drożność przewodów i działanie zaworów sekcyjnych.
Przy porównywaniu całkowitego przepływu należy uwzględnić liczbę końcówek w każdej sekcji. Szersza sekcja naturalnie zużywa więcej cieczy, co samo w sobie nie oznacza błędu dawkowania.
Równomierne nawożenie wymaga sprawnej instalacji, właściwego ciśnienia oraz końcówek o zgodnych parametrach. Systematyczna kontrola tych podzespołów pozwala ograniczyć straty nawozu i uniknąć nierównomiernego odżywienia roślin.
